Talat Halman

Ülkemiz saygın bir aydını, kültür insanını yitirdi... Allahtan rahmet; ailesine, sevenlerine başsağlığı diliyorum.

Ankara Üniversitesi’nde çocuk ve gençlik edebiyatı odaklı tüm bilimsel etkinliklerde hep yanımızdaydınız. Dostluğunuzla, bilginizle, kültürünüzle insanı kuşatan İçten katkılarınız belleğimde, yüreğimde tüm sıcaklığıyla yaşıyor. 2000’de birlikte kucaklamıştık büyük ozan Fazıl Hüsnü Dağlarca’yı; ardından nice dil ustalarını.
İnsanın, çocuğun esenliği için atan yüreğiniz 05 Aralık’ta bir çizgi attı parantezin içine.

Behçet Necatigil’in dediği gibi, “Parantezin içindeki çizgi, Ne varsa orda...”

Sevgili Hocam, hepimizin bildiği gibi o çizgi, çoğunda, kapatır parantezi... Biliyorum ki bilge kişiliğinizle, yapıtlarınızla, kültür yaşamımıza katkılarınızla siz –o çizginin- işlevini değiştirdiniz...

Anımsar mısınız? 03 Ekim 2011 tarihinde Ankara Üniversitesi Cebeci Yerleşkesi’nde gerçekleştirilen 3. Ulusal Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Sempozyumunda, “Okuma! Beynin Sulanacak!” başlıklı açılış bildirinizde, bizi çocukluk yıllarındaki anılarınıza ortak etmiş; katılımcılara, çocuk ve gençlerin kültürel gelişimine ve eğitimine yönelik düşüncelerinizi aktarmıştınız. Söyledikleriniz, daha dün gibi bütün çağrışımlarıyla belleğimde... Sizi, o konuşmanızın son bölümüyle yeniden saygıyla, sevgiyle selamlamak istiyorum:

“Belki tek başına okuma, bir rönesans yaratmak için yeterli değildir. Her alanda büyük hamleler yapmak zorundayız. Çocukları her bakımdan özendirmek, güçlendirmek, heyecanlandırmak aslî bir görevimiz olmalı. Kültür Bakanı olduğum dönemde (1971), okul öğrencilerini tiyatro, klasik müzik, opera ve bale ile buluşturmak için elimden geleni yaptım. Yurdun dört bucağında bunları taşımaya çalıştım. Eğer bu çalışmalar sürdürülseydi, kırk yılda elli milyon çocuk bu sanat etkinliklerinden bazılarını izleyecekti. Pek çoğu büyüyünce etkinliklere ilgi gösterecekti. Sanata yetenekli olanlar arasından belki birkaç bin sanatçı yetişecekti. Sayın aydınlanmacılar, sevgili kitapseverler, zeki ama yaramaz çocuklara benzer sanatçılar. Dilimizdeki yanlış sözcüklerden biri “yaramaz” terimidir. Çocukken, zeki ve yaramaz çocukları uslu dursunlar diye dövdüklerini görürdüm -evde, okulda, sokakta-. Bugün de toplumumuzda dayak yaygındır. Ülkemizin sanatçıları, aydınları da yaramaz çocuk muamelesi görüyor. O zeki ve yaratıcı insanlar, yaramaz damgası yeseler de, bazen yararlıdırlar. Onları uslandırmayalım, onlara destek olalım. Bu, öncelikle devletin görevidir. Sanatçıyı, bilimi desteklemek devletin görevidir. Toplum ancak bilginleriyle, sanatçılarıyla, onlarla birlikte, onlar sayesinde gelişir. Kültür, bilim ve sanat politikası olmayan ve o politikası özgürlüğe dayanmayan bir toplum, “gelişmiş” diye nitelendirilemez. Gelişmez, geri kalır, geri gider. Değerli katılımcılar, saygıdeğer okumacılar, daha çok okuyan, daha çok “beyni sulanan” kuşakların yetişmesi dileğiyle hepinizi sevgiyle, hayranlıkla, saygıyla selamlıyorum.”

Prof. Dr. Sedat SEVER
Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi, ÇOGEM Müdürü

Sayın hocam,nur içinde yatsın.Hepimiz için büyük kayıp.

DEĞERLİ HOCAMIZA ALLAHTAN RAHMET,BİLKENT CAMİASINA VE YAKINLARINA BAŞ SAĞLIĞIDİLERİM.

Büyük edebiyat üstadı merhum Talat Halman Hocam, ebediyete intikal edişinizden önce, bu fani dünyada gösterdiğiniz beyefendiliğiniz, duyarlı ve kaliteli kişiliğiniz sizi gönüllerin Hocası yapmıştır...
Ruhunuz şad olsun...
Ateş Veziroğlu

Saygıdeğer Hocam Sayın Talat HALMAN'ı yerel atasözleri üzerine fikirlerini, tavsiyelerini almak üzere ziyaret etmiştim.Değerli tavsiyeleriniz, gösterdiğiniz yol için çok teşekkürler.Sizi tanıdığım için kendimi çok şanslı hissediyorum. Saygıdeğer kibar, sevecen Hocam, son nefesinize kadar öğrencilerinize ders vermek, yol göstermek nasip oldu. Kabriniz ışık, mekanınız cennet olsun.

Melek ÖZGÜLER
Ziraat Mühendisi
Veli

Büyük edebiyat üstadı merhum Talat Halman Hocam, ebediyete intikal edişinizden önce, bu fani dünyada gösterdiğiniz beyefendiliğiniz duyarlı ve kaliteli kişiliğiniz, sizi gönüllerin Hocası yapmıştır...
Ruhunuz şad olsun...

Ateş Veziroğlu

Kederli ailelerine sabır ve başsağlığı dilerim . Sayın Talat HALMAN Beyefendinin ruhu şad , mekânı cennet olsun.

Professor Halman has worked closely with the Graduate School of Education in the past. We have admired his wit and his scholarship; and enjoyed his friendship.
We grieve at his passing.

Talat Bey'i ilk defa Bilkent Üniversitesi Kütüphanesi rafları arasında dolaşırken görmüştüm. Önce kendimi tanıttım. Sonra yaptığım çalışmalardan bahsettik. Merdivenli yolda Seyyid Lokman'ın Kanuni'nin hayatını kaleme aldığı minyatürlü eser üzerine olan Yüksek Lisans tezimin bir kopyasını kendilerine bırakmam dolayısıyla şiirsel görsellikte de bir rastlantımız olmuştu. Fakültedeki odalarına tezimin bir kopyasını bırakmak için girdiğimde saygıyla ayağa kalkmış ve tezimi aldıktan hemen sonra ikramda bulunmuşlardı. Baktım sağ tarafta oturan Mehmet Kalpaklı meraklı bakışlarla bizi izliyordu.

Hep gülen yüzünüz, emekleriniz ve öğrettikleriniz için minnettarız. Allah rahmetini eksik etmesin.

Rahmetli ile 3 Aralık akşamı UNICEF toplantısında birlikte idik. Atatürk'ün "TÜRKİYE CUMHURİYETİ'NİN TEMELİ KÜLTÜRDÜR." sözünü yaşama geçirme çabalarını ve kültürümüze hizmetlerini saygı ile anıyor, kendisine rahmet, hepimize başsağlığı diliyorum. Güneş Gürseler

Bilge, saygın, zarif ve çok özel bir Cumhuriyet değeri olan sevgili Talat Hocam,
Gülen yüzünüz, ince espirileriniz, keskin zekanız, herkesi kucaklayan kocaman yüreğiniz, doyumsuz sohbetleriniz ve sonsuz bilginizle tanıdığım en güzel kişilerden biri de sizdiniz.

Bugün Shakespeare de sizin için ağlıyor...

Işığınız hiç sönmeyecek. Sonsuz sevgi, saygı ve özlemle.

Yıldız Öztürk Balamir

Eşsiz Kültür İnsanı,sevgi,duygu dolu şair yürekli,Büyük Dost Prof Talat Sait Halman'ın sonsuzluğa geçmesinin acı haberi içimde yeni bir derin hüzün ve boşluk yarattı.

O'nun ülkemize şan ve onur kattığı UNESCO Yürütme Konseyi Üyeliği ile benim 1989-1992 UNESCO Daimi Temsilci Yardımcılığım mutlu döneminde birlikte olabilmenin ve O'nun değeri ölçüsüz dostluğunu o günlerden bu günlere kadar paylaşabilmenin ayrıcalığı benim için değeri ölçüsüz anılar demeti.

Erişilmez kültürel birikimi ve şair ruhu,mütevazı kişiliği ile sanata,sanatçılara verdiği değer ve destekten ben de pay alabilmiştim.
2007'de Oman ve İstanbul'da açtığım ''Zaman Barışa Karşıt Zaman'' Sergim ve 2009'da yine Oman'da ve daha sonra da Ankara'da tekrarlanan
''Kuşlar ve Dağlar'' temalı sergilerimin ruhunu aktarmaya çalışan şiir denemelerimi o erişilmez şair dili ve yüreğiyle İngilizce'ye çevirerek bana benzersiz bir armağan ve onur vermişti.

Kısa süre önce sonsuzluğa uğurladığımız oğlum Kerem'i ,O ve değerli sevgili Eşi Seniha Hanımefendi çok severlerdi.Evlad acısını içinde taşıyan insan yüreğiyle Oğlumun acısını derinden paylaşmıştı.

Kültür değerlerinin günümüzde giderek yozlaştırılmaya, anlamsızlatırılmaya,saptırılmaya,farklı kalıplara oturtulmaya çalışıldığı günümüzde,çağdaş kültürel değerlerin aydınlık simgesi olarak,aziz ve sevgili özgür ruhu sönmeyecek ışıltısını,geride insanlığa armağan olarak bıraktığı yapıtlarıyla belleklerde,yüreklerde daima sürdürecektir.

Aziz ruhuna derin hayranlık,sevgi ve saygılarımla değerli
Ailesi'ne,Bilkent Camiasına ve değerinin bilincinde olan tüm sevenlerine içten taziyelerimi sunuyorum...

Sayın Hocam Nurlar içinde uyuyunuz. Çok büyük kayıp. Başımız sağolsun.

5 Aralık 2014.. Saat 16:47..
Her şey her zamanki gibiydi.. Her zamanki gibi günün son değerlendirmelerini yapıyorduk.. Her zamanki gibi ve sonra da hep olacağı gibi.. Ayağa kalktı sonra.. "Nereye gidiyorsunuz Hocam?" dedim...
Omuz omuza çalıştığım mesai arkadaşım, yol gösterenim, saygıdeğerin saygıdeğeri, Türkiye'nin bir numaralı edebiyat duayeni, hayatımdaki en beyefendi kişi, tanıdığım tek gerçek "Sir" ve sayılamayacak kadar çok değerli sıfatı olan Canım Hocam, TALAT SAİT HALMAN...
Bana kattığınız her bir artı için milyonlarca teşekkürler..
Sizi çok özleyeceğim...

Daha yapacağımız çok iş vardı, henüz bitirmediğimiz çokça cümle..
Öksüz kaldım...
Derin bir acıdayım...

My condolences to all whose lives Talat Bey touched: his family, friends, colleagues, and of course students . What a wonderful mentor and example for all Turkey and the world !

Çok değerli ve sevgili Profesör ve kıymetli arkadaşımızı kaybetmenin üzüntüsü içindeyim. Rahmetli zevcim Şehzade Osman Ertuğrul Efendinin de sağ olaydı eğer aynı hisleri paylaşacagından eminim. Her ikimizin namına hepinize, sevgili Senıha Halman ve Defneciğime sabır metanet ve baş sağlığı dilerim.

Zeynep Tarzi Osman

Saygideger Talat Halman Hocam, gercek bir beyefendi, zarif ve musfik kisiligi ile ben ve calisma arkadaslarimin seve seve hizmet verdigi, isimizi yaparken bizi onurlandiran ve gururlandiran o degerli insan,,, nurlar icinde uyumaniz dilegiyle.

Talat Hocam,
Birikiminiz, nezaketiniz, hep gülen yüzünüz ve bitmeyen enerjinizle sizi hiç unutmayacağız. Sahneye çıkışınızla ilgili yaptığınız espriler hep aklımızda kalacak. Tiyatro üzerine yaptığımız sohbetler unutulmazdı.
Ailesine ve tüm sevenlerine sabır ve başsağlığı diliyorum.

<i>“Görüşürüz!”</i> diye ayrılıyorsunuz. Bilemiyorsunuz birlikte keyifle yenen yemeğin,
içilen kahvenin, sohbetin, telefon konuşmasının son kez olduğunu. Birden
farkediyorsunuz ayrıldığınızda, bu hayatta o beraberlik sonuncusuymuş...
Tadı damağınınızda zengin bir sohbet kalıyor aklınızda.
<p>
Talat Hoca'mı ilk dinlediğim konuşması 1998 yılında Bilkent Hazırlık
Okulu'nun ilk diploma töreniydi. Muhteşem üslubuyla İngilizce ve Türkçe
muhteşem bir konuşma yapmıştı. Aklıma kazınan sözleri mezunlara Bilkent’te
olağanüstü bir eğitim gördükleri, çünkü aldıkları eğitimin eski çağlarda
Eflatun/Platon'un “Cumhuriyet”inde dile getirdiği çerçevede
<blockquote>
“Onlara -hayal güçlerini büyüleyerek- öğretim verin ki akıllarındakı yönelimleri daha iyi keşfetsinler.”
</blockquote>
şeklindeki ülküyü bu okulun uyguladığı idi.<p>
<blockquote>
Here at Bilkent, you have just completed a remarkable educational
program in the spirit of ancient wisdom expressed eloquently by Plato
in his Republic: “Train them by what captures their imagination so
that they may better discover the bent of their minds.”
</blockquote>

Talat Hoca'mla yollarımız bilgisayarlarla kesişti. Talat Hocam
bana dedi ki <i>“Eğer beni bilgisayar kullanma konusunda ikna edersen
kariyerinin en büyük başarısını elde etmiş olursun.”</i>
Ve de bana bir <a href=http://cdt.bilkent.edu.tr/halman/laz-er.html target=new><b>şiir</b></a> yazdı...
Ben kariyerimin en büyük başarısını elde
edemedim, ama şiir yazmaya başladım... Talat Hoca'ma cevap olarak yazdığım ilk
şiirim <a href=http://cdt.bilkent.edu.tr/halman/laz.html target=new><b>burada</b></a>.<p>
O arada bütün kitaplarını okumaya başladım Talat Hoca'mın.
<a href=http://cdt.bilkent.edu.tr/halman/sessizsoru.html target=new><b>Sessiz Soru</b></a>'nun
ne olduğu merakıma Talat Hoca'dan cevap
alamayınca, web sayfamda yayınladım... Tahminleri topladım.
Kimse bilemedi. Sonra ben kendisinden öğrendim. Ama kimseye söylemedim....<p>

Bilkent Üniversitesi'nin 1999 Mezuniyet Töreni'nde çok alkış alan konuşmasında dedi ki:
<blockquote>
<i>Sevgili Mezunlar, <p>

En güzel günleriniz henüz yaşamadıklarınız.<p>

Bizler, yaşça büyükleriniz, sizden önceki ve çok önceki kuşaklar,
size mutlu bir yaşam, tatlı bir dünya, hatta bir yeryüzü cenneti
armağan etmek uğrunda çırpındık, durduk. Bence başaramadık.
Hiç değilse benim neslim siyasal kirliliğe, dünya savaşına,
soğuk harbe, yerel çatışmalara, iç savaşlara yenik düştü. <p>
Birçoğumuz erdemsizlikten, yolsuzluktan, rüşvetten, çıkarcılıktan,
uyuşukluktan, belki de en kötüsü zihin tembelliğinden ve toplumsal
cesaretsizlikten ihanetlere göz yumduk. Ömrümüz boyunca hepimiz
namuslu, çalışkan, yaratıcı, güçlü vatandaşlar
olabilseydik ülkemiz bugün 1999'u değil, 2019'u yaşıyor olacaktı. <p>

Gerçek 2019 sizin orta yaşınız olacak. Size o yılı şimdiden
veremediğimiz icin kendi neslim adına sizden özür diliyorum.
Ve diyorum ki: <b>“N’olur, bizim gibi olmayın... Hele bizden beter... Hiiç hiç olmayın!”</b><p>

İyimseriz, sizlerden umutluyuz. Hepiniz için derin, coşkulu
umutlar besliyoruz. Bizden iyisiniz, daha iyi olacaksınız!<p>

Ama, bizi aşmazsanız, aranızdan birkaç kişi avantajcı olacak,
berbat politikacı olacak, sahtekar bankacı olacak, hırsız hayırsız olacak.<p>

Sizin göreviniz, yalvarırım, bugün Türkiye'mizi ve dünyayı kirleten
yolsuzluklara son vermektir. <p>

Demokrasi yetmez, ERDEMOKRASİ yerleşmeli. <p>
EVET, ERDEM.”</i>
</blockquote>

Neredeyse 15 yıl geçti aradan... Talat Hoca'mın sözlerini tüm geçmiş ve gelecek
mezunlarımıza iletmek istedim.
<p>
Talat Hocam kalbimizde yaşamaya devam edecek... Eserleriyle,
sözleriyle, o zarif, mütevazi kişiliğiyle yaşayacak. Her ne kadar
aramızdan ayrıldığına inanmasak da, onsuz, ama onun anılarıyla
yaşamaya devam edeceğiz.
<p>
Görüşmek üzere Talat Hocam!